Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

2 ‘Sport’ in beweging

De bewegingscultuur in een veranderende samenleving

Auteurs: Jeroen Scheerder, Bart Vanreusel

Gepubliceerd in: Sportsociologie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

In dit hoofdstuk zal ingegaan worden op maatschappelijke trends met een beduidende impact op de sport. De sport – en de bewegingscultuur in het algemeen – wordt zonder twijfel beïnvloed door processen van mondialisering, lokalisering, individualisering, omnivorisering,1 vertechnisering, mediatisering, commercialisering, enzovoort. Het dynamische veld van de sport kan zich per definitie niet opsluiten in een vacuüm.

Met onderstaand(e) abonnement(en) heeft u direct toegang:

BSL Academy Fysiotherapie Plus

Voetnoten
1
Omnivorisering (< omnivoor) = de breder geworden smaaken cultuurconsumptie van de highbrow.
 
2
Deze managers zijn de voorlopers van de jappies uit de jaren tachtig, oftewel de jonge ambitieuze promotiemakers; in het Angelsaksische taaldomein aangeduid als de yuppies, zijnde de young urban professionals. Dit is een kleine groep kapitaalkrachtigen die binnen de geïndustrialiseerde wereld de werkijver van de jaren zestig gecombineerd met de fun morality van de jaren tachtig verpersoonlijken. Vanaf de jaren negentig zullen de jappies en yuppies plaatsmaken voor de muppies, namelijk de multimedia urban people pushing the internet economy. Was de yuppie geldgedreven, de muppie is kennisgedreven; stond de yuppie op skilatten, de muppie houdt van snowboarden, enzovoort. Voor deze recente sociografische categorie gelden multimediatoestellen als pc, laptop, palmtop en gsm als verlengstuk van de geest en het lichaam. Waar het begrip ‘yuppie’ geen rekening houdt met de houding van het individu ten aanzien van de technologie, doet het begrip ‘muppie’ dit wel.
 
3
Bedoeld is de other-directed man, namelijk de van buitenaf geleide mens zoals Riesman het nieuwe persoonlijkheidstype reeds in 1950 omschreef (Riesman e.a. 1953), oftewel de gehersenspoelde Big-Brother-adept van visionair George Orwell (1989 [1949]) in zijn Nineteen eighty-four.
 
4
Postmodern.
 
5
Een samenleving die niet langer gekenmerkt wordt door ‘grote verhalen’, ‘eenheid’ en ‘samenhang’, heeft eveneens gevolgen voor de uitoefening van de sociologie en haar kernthema’s zoals sociale ongelijkheid, sociale cohesie en sociale identiteit. De postmoderne samenleving zou – zo menen althans de aanhangers van deze stroming – een postmoderne sociologie vereisen. De belangrijkste vertegenwoordiger van deze strekking is Zygmunt Bauman (o.a. 1988, 1992).
 
6
Tertialisering: het groeiende belang van de tertiaire sector, in tegenstelling tot de primaire en secundaire sector.
 
7
Dit betekent niet noodzakelijk dat individualisering synoniem is met egoïsme of atomisering. Er ontstaan immers nieuwe vormen van relatie- en groepsvorming, vaak echter wel op basis van persoonlijke affiniteiten.
 
8
Volgens het Grote Gelijk van de doemdenkers is de vermeende ‘verkleutering’, ‘debilisering’, ‘infantilisering’, ‘dallasificatie’, en ‘VTM-isering’ van onze cultuur integraal te wijten aan de hedendaagse amusementsindustrie en popcultuur (De Haes 1995: 20-21).
 
9
Deze postmoderne omschrijving van sport verschilt duidelijk van de traditionele definitie van sport. Renson (1980: 16) bijvoorbeeld definieert de moderne sport als: ‘de fysieke activiteitsvormen met recreatief en competitief karakter, waarbij ofwel getracht wordt de eigen lichamelijke beperkingen ofwel een uitwendige hindernis te overwinnen, volgens een vooraf aanvaarde gedragscode’.
 
10
Wandelen, lopen en fietsen.
 
11
Namelijk het commercialiseren van lichamelijk als sensationeel ervaren bewegingsactiviteiten.
 
12
Een gelijkaardig idee en concept kwamen reeds aan bod in het werk van Bausinger e.a. (1990), Digel (1990) en Heinemann (1989).
 
13
Vgl. Guttmanns (1978) kenmerken van de moderne sport.
 
14
Ook wel S-sport genoemd vanwege de associatie met snow, sea, sun, sand, sex, speed en satisfaction (Crum 1998: 363-364).
 
15
Sorokin (1947: 593-606) voorspelde nog vóór de opkomst van de televisie een verschuiving van een symbolische en op ideeën gebaseerde cultuur (ideational respectievelijk idealistic) naar een sensualistische cultuur (sensate culture).
 
16
Naast de hier beschreven glij- en valsporten kunnen als voorbeelden van de hedendaagse zintuiglijke cultuur worden opgesomd: de culinaire genoegens die mensen in restaurants gaan opzoeken, alsook het spektakel van popconcerten waarbij – bijna uitzonderlijk voor deze tijd – de vele aanwezigen één zijn in belangstelling.
 
17
Men dreigt echter uit het oog te verliezen dat wat je te zien krijgt, uiteindelijk nog steeds bepaald wordt door het oog van de camera en de regisseur. Wat op het sportveld gebeurt, zou dus door extrasportieve aangelegenheden beïnvloed en zelfs gedetermineerd worden.
 
18
In een SWOT-analyse worden de sterke (strenghts) en zwakke kanten (weaknesses), alsook de kansen (opportunities) en de bedreigingen (threats) van een product, een organisatievorm of een marktsegment nagegaan.
 
19
Sui generis: omwille van zichzelf, zichzelf genoeg, intrinsiek.
 
20
In een overzichtsartikel geven Arnouts en Spilthoorn (1999: 5) aan hoe binnen het vak lichamelijke opvoeding adequaat kan worden omgesprongen met eigentijdse, commerciële bewegingsrages.
 
Literatuur
go back to reference Armstrong, E.G. (1996), ‘The commodified 23, or, Michael Jordan as text’. In: Sociology of Sport Journal 13, pp. 325-343. CrossRef Armstrong, E.G. (1996), ‘The commodified 23, or, Michael Jordan as text’. In: Sociology of Sport Journal 13, pp. 325-343. CrossRef
go back to reference Arnouts, K. & D. Spilthoorn (1999), ‘Het bewegingsonderwijs in Vlaanderen. Actuele tendensen’. In: Tijdschrift voor Lichamelijke Opvoeding 183 (5), pp. 2-5. Arnouts, K. & D. Spilthoorn (1999), ‘Het bewegingsonderwijs in Vlaanderen. Actuele tendensen’. In: Tijdschrift voor Lichamelijke Opvoeding 183 (5), pp. 2-5.
go back to reference Bauman, Z. (1988), ‘Is there a postmodern sociology?’ In: Theory, Culture & Society 5 (2-3), pp. 217-238. CrossRef Bauman, Z. (1988), ‘Is there a postmodern sociology?’ In: Theory, Culture & Society 5 (2-3), pp. 217-238. CrossRef
go back to reference Bauman, Z. (1992), Intimations of postmodernity. London: Routledge. Bauman, Z. (1992), Intimations of postmodernity. London: Routledge.
go back to reference Bauman, Z. (1995), ‘Van pelgrim tot toerist’. In: Tijdschrift voor sociologie 16 (1), pp. 31-49. Bauman, Z. (1995), ‘Van pelgrim tot toerist’. In: Tijdschrift voor sociologie 16 (1), pp. 31-49.
go back to reference Bausinger, H., H. Bernett, W. Daume, O. Grupe & M. Krüger (1990), Culturgut oder körperkult? Sport und Sportwissenschaft im Wandel (Studium Generale), Tübingen: Attempto. Bausinger, H., H. Bernett, W. Daume, O. Grupe & M. Krüger (1990), Culturgut oder körperkult? Sport und Sportwissenschaft im Wandel (Studium Generale), Tübingen: Attempto.
go back to reference Bell, D. (1967), The end of ideology. On the exhaustion of political ideas. New York (NY): Free Press. Bell, D. (1967), The end of ideology. On the exhaustion of political ideas. New York (NY): Free Press.
go back to reference Bette, K.-H. (1989), Körperspuren. Zur Semantik und Paradoxie moderner Körperlichkeit. Berlin: Walter De Gruyter. Bette, K.-H. (1989), Körperspuren. Zur Semantik und Paradoxie moderner Körperlichkeit. Berlin: Walter De Gruyter.
go back to reference Bette, K.-H. (1993), ‘Sport und Individualisierung’. In: Spectrum der Sportwissenschaften, 5 (1). Bette, K.-H. (1993), ‘Sport und Individualisierung’. In: Spectrum der Sportwissenschaften, 5 (1).
go back to reference Bottenburg, M. van (1992), Individualisering en teambinding. Boeten teamsporten aan populariteit in ten gevolge van de individualisering? (Congrespaper gepresenteerd tijdens de Sociaal-wetenschappelijke Studiedagen; april 1992; Amsterdam. Sociologisch Instituut). Bottenburg, M. van (1992), Individualisering en teambinding. Boeten teamsporten aan populariteit in ten gevolge van de individualisering? (Congrespaper gepresenteerd tijdens de Sociaal-wetenschappelijke Studiedagen; april 1992; Amsterdam. Sociologisch Instituut).
go back to reference Bulcaen, F. (1988), ‘Sport en vrije tijd in het derde millennium’. In: Sport (Brussel) 30 (1), pp. 27-34. Bulcaen, F. (1988), ‘Sport en vrije tijd in het derde millennium’. In: Sport (Brussel) 30 (1), pp. 27-34.
go back to reference Collins, J. (1989), Uncommon cultures. Popular culture and postmodernism. New York (NY): Routledge. Collins, J. (1989), Uncommon cultures. Popular culture and postmodernism. New York (NY): Routledge.
go back to reference Crum, B. (1991), Over versporting van de samenleving. Reflecties over de bewegingsculturele ontwikkelingen met het oog op sportbeleid. Rijswijk: Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. Crum, B. (1991), Over versporting van de samenleving. Reflecties over de bewegingsculturele ontwikkelingen met het oog op sportbeleid. Rijswijk: Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur.
go back to reference Crum, B. (1998), ‘Nadenken over vraag en aanbod. Seniorensport in de eerste jaren van de 21ste eeuw’. In: Lichamelijke Opvoeding 86 (8), pp. 360-365. Crum, B. (1998), ‘Nadenken over vraag en aanbod. Seniorensport in de eerste jaren van de 21ste eeuw’. In: Lichamelijke Opvoeding 86 (8), pp. 360-365.
go back to reference De Cauter, L. (1995), Archeologie van de kick. Verhalen over moderniteit en ervaring. Amsterdam: Balie. De Cauter, L. (1995), Archeologie van de kick. Verhalen over moderniteit en ervaring. Amsterdam: Balie.
go back to reference De Haes, L. (1995), Cultuur is oorlog. Over elite- en massacultuur (Wereldbeeld), Groot-Bijgaarden: Globe. De Haes, L. (1995), Cultuur is oorlog. Over elite- en massacultuur (Wereldbeeld), Groot-Bijgaarden: Globe.
go back to reference De Knop, P., W. Laporte, R. Van Meerbeek, B. Vanreusel, K. De Martelaer, G. Impens & F. Roelandt (1991), Analyse van de georganiseerde sport in Vlaanderen (Fysieke fitheid en sportbeoefening van de Vlaamse jeugd 2; Onderzoek in opdracht van de Gemeenschapsminister van Cultuur, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap – BLOSO), Brussel: Interuniversitair Onderzoekscentrum voor Sportbeleid. De Knop, P., W. Laporte, R. Van Meerbeek, B. Vanreusel, K. De Martelaer, G. Impens & F. Roelandt (1991), Analyse van de georganiseerde sport in Vlaanderen (Fysieke fitheid en sportbeoefening van de Vlaamse jeugd 2; Onderzoek in opdracht van de Gemeenschapsminister van Cultuur, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap – BLOSO), Brussel: Interuniversitair Onderzoekscentrum voor Sportbeleid.
go back to reference De Knop, P. (1999), ‘Samenwerken aan lichamelijke opvoeding’. In: Tijdschrift voor Lichamelijke Opvoeding, 183 (5), pp. 9-13. De Knop, P. (1999), ‘Samenwerken aan lichamelijke opvoeding’. In: Tijdschrift voor Lichamelijke Opvoeding, 183 (5), pp. 9-13.
go back to reference De Meyer, G. (1994), De zin van de onzin. De cultuur van de slechte smaak. Antwerpen: Hadewijch. De Meyer, G. (1994), De zin van de onzin. De cultuur van de slechte smaak. Antwerpen: Hadewijch.
go back to reference De Meyer, G. (1995), Populaire cultuur (Cultuurstudies 1), Leuven: Garant. De Meyer, G. (1995), Populaire cultuur (Cultuurstudies 1), Leuven: Garant.
go back to reference Devisch, R. (1997), Culturele bemiddeling en economische mondialisering (Monografieën over interculturaliteit 1), Mechelen: Cimic. Devisch, R. (1997), Culturele bemiddeling en economische mondialisering (Monografieën over interculturaliteit 1), Mechelen: Cimic.
go back to reference Digel, H. (1986), ‘Über den Wandel der Werte in Gesellschaft, Freizeit und Sport’. In: K. Heinemann & H. Becker (eds.), Die Zukunft des Sports. Materialien zum Kongreb ‘Menschen im Sport 2000’ (pp. 14-43). Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann. Digel, H. (1986), ‘Über den Wandel der Werte in Gesellschaft, Freizeit und Sport’. In: K. Heinemann & H. Becker (eds.), Die Zukunft des Sports. Materialien zum Kongreb ‘Menschen im Sport 2000’ (pp. 14-43). Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann.
go back to reference Digel, H. (1990), ‘Die Versportlichung unserer Cultur und deren Folgen für den Sport. Ein Beitrag zur Uneigentlichkeit des Sports’. In: H. Gabler & U. Göhner (eds.), Für einen besseren Sport (pp. 73-96). Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann. Digel, H. (1990), ‘Die Versportlichung unserer Cultur und deren Folgen für den Sport. Ein Beitrag zur Uneigentlichkeit des Sports’. In: H. Gabler & U. Göhner (eds.), Für einen besseren Sport (pp. 73-96). Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann.
go back to reference Docker, J. (1994), Postmodernism and popular culture. A cultural history. Cambridge: Cambridge University Press. Docker, J. (1994), Postmodernism and popular culture. A cultural history. Cambridge: Cambridge University Press.
go back to reference Elchardus, M. & P. Heyvaert (1990), Soepel, flexibel en ongebonden. Een vergelijking van twee laat-moderne generaties. Brussel: VUB Press. Elchardus, M. & P. Heyvaert (1990), Soepel, flexibel en ongebonden. Een vergelijking van twee laat-moderne generaties. Brussel: VUB Press.
go back to reference Finkielkraut, A. (1988), De ondergang van het denken. Amsterdam: Contact (vertaling van La défaite de la pensée. Essai 1987, Paris: Gallimard). Finkielkraut, A. (1988), De ondergang van het denken. Amsterdam: Contact (vertaling van La défaite de la pensée. Essai 1987, Paris: Gallimard).
go back to reference Fukuyama, F. (1992), The end of history and the last man. New York (NY): Free Press. Fukuyama, F. (1992), The end of history and the last man. New York (NY): Free Press.
go back to reference Guttmann, A. (1978), From ritual to record. The nature of modern sports. New York (NY): Columbia University Press. Guttmann, A. (1978), From ritual to record. The nature of modern sports. New York (NY): Columbia University Press.
go back to reference Hartmann-Tews, I. (1996), Sport für alle!? Strukturwandel europäischer Systeme im Vergleich. Bundesrepublik Deutschland, Frankreich, Grossbritanien (Schriftenreihe BISP 91), Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann. Hartmann-Tews, I. (1996), Sport für alle!? Strukturwandel europäischer Systeme im Vergleich. Bundesrepublik Deutschland, Frankreich, Grossbritanien (Schriftenreihe BISP 91), Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann.
go back to reference Heinemann, K. (1989), ‘Der nicht-sportliche Sport’. In: K. Dietrich & K. Heinemann (eds.), Der nicht-sportliche Sport. Beitrage zum Wandel im Sport (Texte, Quellen, Dokumente zur Sportwissenschaft 25) (pp. 11-28). Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann. Heinemann, K. (1989), ‘Der nicht-sportliche Sport’. In: K. Dietrich & K. Heinemann (eds.), Der nicht-sportliche Sport. Beitrage zum Wandel im Sport (Texte, Quellen, Dokumente zur Sportwissenschaft 25) (pp. 11-28). Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann.
go back to reference Hoberman, J.M. (1992), Mortal engines. The science of performance and the dehumanization of sport. New York (NY): Free Press. Hoberman, J.M. (1992), Mortal engines. The science of performance and the dehumanization of sport. New York (NY): Free Press.
go back to reference Hoentjen, W. & C. Venselaar (1985), ‘Sportbeoefening in de toekomst. Individuele of sportieve activiteit’. In: Vrije Tijd & Samenleving 3 (4), pp. 431-452. Hoentjen, W. & C. Venselaar (1985), ‘Sportbeoefening in de toekomst. Individuele of sportieve activiteit’. In: Vrije Tijd & Samenleving 3 (4), pp. 431-452.
go back to reference Hofland, H.J.A. (1999), ‘Hier! Nu! Veel! Lekker!’ (De Achterkant, schriftelijke weergave van de lezing van H.J.A. Hofland met als thema ‘De waanzinnige 20ste eeuw’; Antwerpen; 2/11/99), In: Knack 29 (44), pp. 134-140. Hofland, H.J.A. (1999), ‘Hier! Nu! Veel! Lekker!’ (De Achterkant, schriftelijke weergave van de lezing van H.J.A. Hofland met als thema ‘De waanzinnige 20ste eeuw’; Antwerpen; 2/11/99), In: Knack 29 (44), pp. 134-140.
go back to reference Holthof, M. (1995), De digitale badplaats. Over media & cultuur. Leuven: Van Halewyck. Holthof, M. (1995), De digitale badplaats. Over media & cultuur. Leuven: Van Halewyck.
go back to reference Inglehart, R. (1977), The silent revolution. Changing values and political styles among Western publics. Princeton: Princeton University Press. Inglehart, R. (1977), The silent revolution. Changing values and political styles among Western publics. Princeton: Princeton University Press.
go back to reference Inglehart, R. (1990), Culture shift in advanced industrial societies. Princeton: Princeton University Press. Inglehart, R. (1990), Culture shift in advanced industrial societies. Princeton: Princeton University Press.
go back to reference Janssens, M. (1996), ‘De postmoderne mixing van hoog- en laagcultureel’. In: B. Raymaekers & A. Van de Putte (eds.), Een nieuw wereldbeeld voor een nieuwe mens? Lessen voor de eenentwintigste eeuw (Lessen voor de 21ste eeuw 2). (pp. 89-121). Leuven: Davidsfonds. Janssens, M. (1996), ‘De postmoderne mixing van hoog- en laagcultureel’. In: B. Raymaekers & A. Van de Putte (eds.), Een nieuw wereldbeeld voor een nieuwe mens? Lessen voor de eenentwintigste eeuw (Lessen voor de 21ste eeuw 2). (pp. 89-121). Leuven: Davidsfonds.
go back to reference Knulst, W. (1992), ‘De verdeling van de drukte. Ontwikkelingen in de (vrije)tijdsbesteding 1975-1990, onderzoek’. In: Vakbulletin van de Nederlandse Vereniging van Marktonderzoekers 4, pp. 14-20. Knulst, W. (1992), ‘De verdeling van de drukte. Ontwikkelingen in de (vrije)tijdsbesteding 1975-1990, onderzoek’. In: Vakbulletin van de Nederlandse Vereniging van Marktonderzoekers 4, pp. 14-20.
go back to reference Laermans, R. (1986a), ‘Milletologie, de leerrijke leegte van het merk (de M-generatie 1)’. In: De Nieuwe Maand 29 (8), pp. 2-6. Laermans, R. (1986a), ‘Milletologie, de leerrijke leegte van het merk (de M-generatie 1)’. In: De Nieuwe Maand 29 (8), pp. 2-6.
go back to reference Laermans, R. (1986b), ‘Madonnalogie, à la recherche du héros perdu (de M-generatie 2)’. In: De Nieuwe Maand 29 (19), pp. 5-9. Laermans, R. (1986b), ‘Madonnalogie, à la recherche du héros perdu (de M-generatie 2)’. In: De Nieuwe Maand 29 (19), pp. 5-9.
go back to reference Laermans, R. (1993), ‘Meer individuele mogelijkheden, minder sociale dwang? Enkele cultuursociologische kanttekeningen bij het naoorlogse individualiseringsproces’. In: W.A. Dumon, G. Fauconnier, R. Maes, G. Bouckaert, B.J. De Clercq & D. De Grooff (eds.), Scenario’s voor de toekomst. Feestbundel naar aanleiding van honderd jaar sociale wetenschappen aan de K.U.-Leuven (pp. 137-151). Leuven: Acco. Laermans, R. (1993), ‘Meer individuele mogelijkheden, minder sociale dwang? Enkele cultuursociologische kanttekeningen bij het naoorlogse individualiseringsproces’. In: W.A. Dumon, G. Fauconnier, R. Maes, G. Bouckaert, B.J. De Clercq & D. De Grooff (eds.), Scenario’s voor de toekomst. Feestbundel naar aanleiding van honderd jaar sociale wetenschappen aan de K.U.-Leuven (pp. 137-151). Leuven: Acco.
go back to reference Lampert, M.A. (1998), ‘Kritische levensgenieters in kaart gebracht. Opleving Dionysische levensstijl’. In: Recreatie & Toerisme 8 (2), pp. 14-15. Lampert, M.A. (1998), ‘Kritische levensgenieters in kaart gebracht. Opleving Dionysische levensstijl’. In: Recreatie & Toerisme 8 (2), pp. 14-15.
go back to reference Leemans, E.J. (1964), ‘A sociological approach to sports’. In: E. Jokl & E. Simon (eds.), International research in sport and physical education (pp. 152-159). Springfield (Ill): Thomas. Leemans, E.J. (1964), ‘A sociological approach to sports’. In: E. Jokl & E. Simon (eds.), International research in sport and physical education (pp. 152-159). Springfield (Ill): Thomas.
go back to reference Lipovetsky, G. (1983), L’ère du vide. Essais sur l’individualisme contemporain (Les essais 225), Paris: Gallimard. Lipovetsky, G. (1983), L’ère du vide. Essais sur l’individualisme contemporain (Les essais 225), Paris: Gallimard.
go back to reference Loret, A. (1995), Génération glisse dans l’eau, l’air, la neige‘. La révolution du sport des ‘années fun’ (Mutations 155-156), Paris: Autrement. Loret, A. (1995), Génération glisse dans l’eau, l’air, la neige‘. La révolution du sport des ‘années fun’ (Mutations 155-156), Paris: Autrement.
go back to reference Lübbe, H. (1988), ‘Menschen im Jahr 2000. Rahmenbedingungen für die künftige Entwicklung des Sports’. In: K. Gieseler, O. Grupe & K. Heinemann (eds.), Menschen im Sport 2000 (Dokumentation des Kongresses ‘Menschen im Sport 2000’; November 1987; Berlin) (pp. 32-43). Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann. Lübbe, H. (1988), ‘Menschen im Jahr 2000. Rahmenbedingungen für die künftige Entwicklung des Sports’. In: K. Gieseler, O. Grupe & K. Heinemann (eds.), Menschen im Sport 2000 (Dokumentation des Kongresses ‘Menschen im Sport 2000’; November 1987; Berlin) (pp. 32-43). Schorndorf bei Stuttgart: Hofmann.
go back to reference Luhmann, N. (1972), Soziologische Aufklärung (1), Aufsätze zur Theorie sozialer Systeme. Opladen: Westdeutscher Verlag. Luhmann, N. (1972), Soziologische Aufklärung (1), Aufsätze zur Theorie sozialer Systeme. Opladen: Westdeutscher Verlag.
go back to reference Luhmann, N. (1984), Soziale Systeme. Grundriss einer allgemeinen Theorie. Frankfurt am Main: Suhrkamp. Luhmann, N. (1984), Soziale Systeme. Grundriss einer allgemeinen Theorie. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
go back to reference Luhmann, N., H. Bednarz (jr.) & E.M. Knodt (1995), Social systems (Writing Science), Stanford (Cal): Stanford University Press. Luhmann, N., H. Bednarz (jr.) & E.M. Knodt (1995), Social systems (Writing Science), Stanford (Cal): Stanford University Press.
go back to reference Lyotard, J.-F. (1979), La condition postmoderne. Rapport sur le savoir. Paris: Minuit. Lyotard, J.-F. (1979), La condition postmoderne. Rapport sur le savoir. Paris: Minuit.
go back to reference Orwell, G. (1989[1949]), Nineteen eigthy-four. Harmondsworth: Penguin. Orwell, G. (1989[1949]), Nineteen eigthy-four. Harmondsworth: Penguin.
go back to reference Postman, N. (1986), Amusing ourselves to death. Public discourse in the age of show-business. London: Heinemann. Postman, N. (1986), Amusing ourselves to death. Public discourse in the age of show-business. London: Heinemann.
go back to reference Renson, R. (1980), Geschiedenis van de sport in de oudheid. Leuven: Acco. Renson, R. (1980), Geschiedenis van de sport in de oudheid. Leuven: Acco.
go back to reference Renson, R. (1996), ‘Het lijf blijft. Bewegen in postmodernistisch perspectief’. In: Raymaekers, B. & A. Van de Putte (eds.), Een nieuw wereldbeeld voor een nieuwe mens? Lessen voor de eenentwintigste eeuw (Lessen voor de 21ste eeuw 2) (pp. 262-280). Leuven: Davidsfonds. Renson, R. (1996), ‘Het lijf blijft. Bewegen in postmodernistisch perspectief’. In: Raymaekers, B. & A. Van de Putte (eds.), Een nieuw wereldbeeld voor een nieuwe mens? Lessen voor de eenentwintigste eeuw (Lessen voor de 21ste eeuw 2) (pp. 262-280). Leuven: Davidsfonds.
go back to reference Riesman, D., N. Glazer & R. Denney (1953), The lonely crowd. A study of the changing American character (Anchor A 16), Garden City (NY): Doubleday. Riesman, D., N. Glazer & R. Denney (1953), The lonely crowd. A study of the changing American character (Anchor A 16), Garden City (NY): Doubleday.
go back to reference Rijkenberg, T. (1989), Jaarbericht 89. Amsterdam: Stichting Spel & Sport. Rijkenberg, T. (1989), Jaarbericht 89. Amsterdam: Stichting Spel & Sport.
go back to reference Roosens, E. (1998), Eigen grond eerst? Primordiale autochtonie, dilemma van de multiculturele samenleving (Thema’s uit de lessen van de Francqui-leerstoel 1996-97, VU Brussel), Leuven: Acco. Roosens, E. (1998), Eigen grond eerst? Primordiale autochtonie, dilemma van de multiculturele samenleving (Thema’s uit de lessen van de Francqui-leerstoel 1996-97, VU Brussel), Leuven: Acco.
go back to reference Scheerder, J., M. Taks, A. Van de Gaer & B. Vanreusel (1999a), Social changes in sport involvement patterns. A factor analysis of sport participation styles 1972-1998. (Paper presented at the 14th Annual Symposium of the International Sociology of Sport Association (ISSA); Hungarian University of Physical Education; Budapest; June 26-30 1999). Scheerder, J., M. Taks, A. Van de Gaer & B. Vanreusel (1999a), Social changes in sport involvement patterns. A factor analysis of sport participation styles 1972-1998. (Paper presented at the 14th Annual Symposium of the International Sociology of Sport Association (ISSA); Hungarian University of Physical Education; Budapest; June 26-30 1999).
go back to reference Scheerder, J., M. Taks, A. Van de Gaer & B. Vanreusel (1999b), ‘Social changes in sport involvement patterns. A factor analysis of sport participation styles 1972-1993’. In: L. Petrovic & G. Földesi Szabó (eds.), 14th International Sociology of Sport Association symposium abstract and program book (14th ISSA Symposium; Budapest; June 1999), (s.p.), Budapest: Hungarian University of Physical Education. Scheerder, J., M. Taks, A. Van de Gaer & B. Vanreusel (1999b), ‘Social changes in sport involvement patterns. A factor analysis of sport participation styles 1972-1993’. In: L. Petrovic & G. Földesi Szabó (eds.), 14th International Sociology of Sport Association symposium abstract and program book (14th ISSA Symposium; Budapest; June 1999), (s.p.), Budapest: Hungarian University of Physical Education.
go back to reference Scheerder, J. (2000), ‘Fysieke gezondheid, verschijning, ervaring en het hedendaagse vrijetijdslichaam’. In: Vrijetijdstudies 18 (3/4), pp. 5-20. Scheerder, J. (2000), ‘Fysieke gezondheid, verschijning, ervaring en het hedendaagse vrijetijdslichaam’. In: Vrijetijdstudies 18 (3/4), pp. 5-20.
go back to reference Scheerder, J. (2001), ‘Seniorensport bij aanvang van de 21ste eeuw. Nadenken over een kwalitatief vrijetijdsbeleid voor toekomstige ouderengeneraties’. In: Vlaams Tijdschrift voor Sportbeheer 165, pp. 8-27. Scheerder, J. (2001), ‘Seniorensport bij aanvang van de 21ste eeuw. Nadenken over een kwalitatief vrijetijdsbeleid voor toekomstige ouderengeneraties’. In: Vlaams Tijdschrift voor Sportbeheer 165, pp. 8-27.
go back to reference Scheerder, J., B. Vanreusel, M. Taks & R. Renson (2001). ‘Is de actieve sportbeoefening in Vlaanderen gedemocratiseerd? Over de sociale gelaagdheid van de sportdeelname gedurende de periode 1969-1999. In: Tijdschrift voor Sociologie 22(4). Scheerder, J., B. Vanreusel, M. Taks & R. Renson (2001). ‘Is de actieve sportbeoefening in Vlaanderen gedemocratiseerd? Over de sociale gelaagdheid van de sportdeelname gedurende de periode 1969-1999. In: Tijdschrift voor Sociologie 22(4).
go back to reference Scheerder, J., B. Vanreusel, M. Taks & R. Renson (2002). ‘Social sports stratification in Flanders 1969-1999. Intergenerational reproduction of social inequalities?’ In: International Review for the Sociology of Sport 37 (2) June issue. Scheerder, J., B. Vanreusel, M. Taks & R. Renson (2002). ‘Social sports stratification in Flanders 1969-1999. Intergenerational reproduction of social inequalities?’ In: International Review for the Sociology of Sport 37 (2) June issue.
go back to reference Schulze, G. (1992), Die Erlebnisgesellschaft. Cultursoziologie der Gegenwart. Frankfurt: Campus. Schulze, G. (1992), Die Erlebnisgesellschaft. Cultursoziologie der Gegenwart. Frankfurt: Campus.
go back to reference SCP (1994), Sociaal en cultureel rapport 1994. Den Haag: Sociaal & Cultureel Planbureau. SCP (1994), Sociaal en cultureel rapport 1994. Den Haag: Sociaal & Cultureel Planbureau.
go back to reference SCP (1998), Sociaal en cultureel rapport 1998. 25 jaar sociale verandering. Den Haag: Sociaal & Cultureel Planbureau. SCP (1998), Sociaal en cultureel rapport 1998. 25 jaar sociale verandering. Den Haag: Sociaal & Cultureel Planbureau.
go back to reference Sorokin, P.A. (1947), Society, culture and personality. Their structure and dynamics, a system of general sociology (Harper’s Social Science Series), New York (NY): Harper. Sorokin, P.A. (1947), Society, culture and personality. Their structure and dynamics, a system of general sociology (Harper’s Social Science Series), New York (NY): Harper.
go back to reference Steenbergen, B. van (1996), ‘De komst van de post-maatschappijen’. In: J. van Hoof & J. Van Ruysseveldt (eds.), Sociologie en de moderne samenleving. Maatschappelijke veranderingen van de industriële revolutie tot in de 21ste eeuw (pp. 447-460). Heerlen: Open Universiteit. Steenbergen, B. van (1996), ‘De komst van de post-maatschappijen’. In: J. van Hoof & J. Van Ruysseveldt (eds.), Sociologie en de moderne samenleving. Maatschappelijke veranderingen van de industriële revolutie tot in de 21ste eeuw (pp. 447-460). Heerlen: Open Universiteit.
go back to reference Toffler, A. (1971), Toekomst shock. Bussum: Uniehoek (vertaling van Future shock 1970, New York (NY): Random House). Toffler, A. (1971), Toekomst shock. Bussum: Uniehoek (vertaling van Future shock 1970, New York (NY): Random House).
go back to reference Toffler, A. (1982), De derde golf. Utrecht: Veen (vertaling van The third wave 1980, New York (NY): William Morrow). Toffler, A. (1982), De derde golf. Utrecht: Veen (vertaling van The third wave 1980, New York (NY): William Morrow).
go back to reference Tolleneer, J. (1986), ‘The sports scene and the pop scene. A comparative structural-functional analysis’. In: International Review for the Sociology of Sport 21 (2-3), pp. 229-238. CrossRef Tolleneer, J. (1986), ‘The sports scene and the pop scene. A comparative structural-functional analysis’. In: International Review for the Sociology of Sport 21 (2-3), pp. 229-238. CrossRef
go back to reference Tolleneer, J., B. Vanreusel & R. Renson (1995), ‘Kansen in de sport: herbronning en hertekening’. In: B. Pattyn, B. Raymaekers, C. Steel, H. Van Gorp, C. De Ranter, A. Dupré & M.-J. Bellen (eds.), Wegen van hoop. Universitaire perspectieven (bundel aangeboden aan Rector Roger Dillemans), pp. 396-411, Leuven: Universitaire Pers. Tolleneer, J., B. Vanreusel & R. Renson (1995), ‘Kansen in de sport: herbronning en hertekening’. In: B. Pattyn, B. Raymaekers, C. Steel, H. Van Gorp, C. De Ranter, A. Dupré & M.-J. Bellen (eds.), Wegen van hoop. Universitaire perspectieven (bundel aangeboden aan Rector Roger Dillemans), pp. 396-411, Leuven: Universitaire Pers.
go back to reference Van Aken, T. (1997), Sport en postmodernisme. Een verkennend literatuuronderzoek. (Leuven: KU Leuven; niet-gepubliceerde licentiaatsverhandeling in de lichamelijke opvoeding), Van Aken, T. (1997), Sport en postmodernisme. Een verkennend literatuuronderzoek. (Leuven: KU Leuven; niet-gepubliceerde licentiaatsverhandeling in de lichamelijke opvoeding),
go back to reference Van Meerbeek, R. (1993), ‘Sportclubs, toen, nu en straks’. In: Tijdschrift voor Sportbeheer 115, pp. 25-32. Van Meerbeek, R. (1993), ‘Sportclubs, toen, nu en straks’. In: Tijdschrift voor Sportbeheer 115, pp. 25-32.
go back to reference Van Pelt, H. (1999), De genietende kant van ons bestaan. Over idealen en werkelijkheid van vrije tijd en vrijetijdsbeleving (Cursus Vrijetijd; Antwerpen: UIA-PSW). Van Pelt, H. (1999), De genietende kant van ons bestaan. Over idealen en werkelijkheid van vrije tijd en vrijetijdsbeleving (Cursus Vrijetijd; Antwerpen: UIA-PSW).
go back to reference Vanreusel, B. (1984), ‘Running as a mass movement’. In: Sport et sociétés contemporaines (Symposium de l’ICSS 8; Paris; 1983) (pp. 601-608). Paris: Société Française de Sociologie du Sport. Vanreusel, B. (1984), ‘Running as a mass movement’. In: Sport et sociétés contemporaines (Symposium de l’ICSS 8; Paris; 1983) (pp. 601-608). Paris: Société Française de Sociologie du Sport.
go back to reference Vanreusel, B. (1987), Sportdeelname en sociale verandering (Rapporten van de Onderzoekseenheid SOCK 7), Leuven: Instituut voor Lichamelijke Opleiding – KU Leuven. Vanreusel, B. (1987), Sportdeelname en sociale verandering (Rapporten van de Onderzoekseenheid SOCK 7), Leuven: Instituut voor Lichamelijke Opleiding – KU Leuven.
go back to reference Vanreusel, B. (1992), ‘Ik zweet dus ik ben. Bedenkingen bij de geïndividualiseerde sportbeoefenaar’. In: Spel & Sport 3, pp. 2-4. Vanreusel, B. (1992), ‘Ik zweet dus ik ben. Bedenkingen bij de geïndividualiseerde sportbeoefenaar’. In: Spel & Sport 3, pp. 2-4.
go back to reference Vanreusel, B. (1994), ‘Situatie van de huidige sportvereniging en vrijwilligers’. In: NKS, Sportvereniging tussen vrijwilligheid en vrijblijvendheid. Congresverslag (Sportcahiers 20) (pp. 15-23). ’s-Hertogenbosch: Nederlandse Katholieke Sportfederatie. Vanreusel, B. (1994), ‘Situatie van de huidige sportvereniging en vrijwilligers’. In: NKS, Sportvereniging tussen vrijwilligheid en vrijblijvendheid. Congresverslag (Sportcahiers 20) (pp. 15-23). ’s-Hertogenbosch: Nederlandse Katholieke Sportfederatie.
go back to reference Vanreusel, B. (1998), ‘Leerlingen en hun bewegingscultuur’. In: H. Stegeman & K. Faber (eds.), Onderwijs in bewegen. Basisthema’s in de lichamelijke opvoeding (Lichamelijke Opvoeding & Sport: praktijk, theorie en onderzoek) (pp. 115-142). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. Vanreusel, B. (1998), ‘Leerlingen en hun bewegingscultuur’. In: H. Stegeman & K. Faber (eds.), Onderwijs in bewegen. Basisthema’s in de lichamelijke opvoeding (Lichamelijke Opvoeding & Sport: praktijk, theorie en onderzoek) (pp. 115-142). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.
go back to reference Vanreusel, B., P. De Knop, K. De Martelaer, G. Impens, F. Roelandt, P. Teirlinck & P. Wylleman (1992), Participatie en drop out. Een onderzoek naar jongeren van 12 tot 18 jaar in sportverenigingen (Fysieke fitheid en sportbeoefening van de Vlaamse jeugd 4; Onderzoek in opdracht van de Gemeenschapsminister van Cultuur, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap – BLOSO), Brussel: Interuniversitair Onderzoekscentrum voor Sportbeleid. Vanreusel, B., P. De Knop, K. De Martelaer, G. Impens, F. Roelandt, P. Teirlinck & P. Wylleman (1992), Participatie en drop out. Een onderzoek naar jongeren van 12 tot 18 jaar in sportverenigingen (Fysieke fitheid en sportbeoefening van de Vlaamse jeugd 4; Onderzoek in opdracht van de Gemeenschapsminister van Cultuur, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap – BLOSO), Brussel: Interuniversitair Onderzoekscentrum voor Sportbeleid.
go back to reference Vanreusel, B. & J. Scheerder (2000) Sport: cultuur in beweging. Een verkenning van cultuurtrends in de sport (Samenleving & Sport 2; Rapport op vraag van de Koning Boudewijnstichting), Brussel: Koning Boudewijnstichting. Vanreusel, B. & J. Scheerder (2000) Sport: cultuur in beweging. Een verkenning van cultuurtrends in de sport (Samenleving & Sport 2; Rapport op vraag van de Koning Boudewijnstichting), Brussel: Koning Boudewijnstichting.
go back to reference Vanreusel, B. & J. Tolleneer (1988), ‘(R)evoluties in de jeugdsport. Aanzetten tot een beleid voor jeugdatletiek’ (Referaat tijdens de themadag jeugdatletiek van de KNAU; maart 1988; Nationaal Sportcentrum Papendal), In: KNAU. Themadag jeugdatletiek. Een verslag voor iedereen die zich bezighoudt met jeugd en atletiek (pp. 17-27). Arnhem: Koninklijke Nederlandse Atletiek Unie. Vanreusel, B. & J. Tolleneer (1988), ‘(R)evoluties in de jeugdsport. Aanzetten tot een beleid voor jeugdatletiek’ (Referaat tijdens de themadag jeugdatletiek van de KNAU; maart 1988; Nationaal Sportcentrum Papendal), In: KNAU. Themadag jeugdatletiek. Een verslag voor iedereen die zich bezighoudt met jeugd en atletiek (pp. 17-27). Arnhem: Koninklijke Nederlandse Atletiek Unie.
go back to reference Vanreusel, B. & K. Van Deynse (1989), ‘De populariteit van het marathonlopen. Een sociologische benadering’. In: Hermes (Leuven) 20, pp. 211-218. Vanreusel, B. & K. Van Deynse (1989), ‘De populariteit van het marathonlopen. Een sociologische benadering’. In: Hermes (Leuven) 20, pp. 211-218.
go back to reference Vattimo, G. (1988), The end of modernity. Oxford: Polity Press. Vattimo, G. (1988), The end of modernity. Oxford: Polity Press.
go back to reference Vranken, J. & E. Henderickx (1996), Het speelveld en de spelregels. Een inleiding tot de sociologie. 4de uitgave. Leuven: Acco. Vranken, J. & E. Henderickx (1996), Het speelveld en de spelregels. Een inleiding tot de sociologie. 4de uitgave. Leuven: Acco.
Metagegevens
Titel
2 ‘Sport’ in beweging
Auteurs
Jeroen Scheerder
Bart Vanreusel
Copyright
2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-1619-9_2