Skip to main content
Top

2017 | OriginalPaper | Hoofdstuk

12 Palliatieve zorg

Auteur : Marian Adriaansen

Gepubliceerd in: Klinisch redeneren bij ouderen

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

  • Het spectrum van de palliatieve zorg begint met ziektegerichte palliatie. Deze gaat geleidelijk over in symptoomgerichte palliatie, die voorafgaat aan palliatie in de stervensfase. Na het overlijden is er nazorg voor de nabestaanden (paragraaf 12.1).
  • Verschillende ziektetrajecten zijn mogelijk. De aandacht voor palliatieve zorg richtte zich voorheen vooral op kankerpatiënten, wellicht omdat de markering van de palliatieve fase bij deze patiënten relatief duidelijk is en zij jonger zijn. De aandacht voor deze fase bij ziekten met orgaanfalen en ouderdom/dementie neemt echter toe. Bij deze aandoeningen is de palliatieve fase echter minder duidelijk gemarkeerd (paragraaf 12.1).
  • Om tot een goede vaststelling van de belangrijkste problemen en de beïnvloedende factoren te komen wordt de term ‘palliatief redeneren’ gebruikt. Palliatief redeneren heeft als doel de communicatie en de kwaliteit van zorg te verbeteren. De subjectieve beleving en de betekenis die de patiënt aangeeft, zijn het uitgangspunt (paragraaf 12.2).
  • Het is in de palliatieve fase belangrijk om aan advance care planning (ACP) te doen. Bij ACP worden er afspraken gemaakt over de in te zetten medische interventies, bijvoorbeeld over het stoppen van medische handelingen of over beslissingen rondom het levenseinde. Patiënten en hun naasten voelen zich door ACP goedgeïnformeerd en kunnen tijdig hun zaken regelen (paragraaf 12.3).
Literatuur
go back to reference Abarshi, E., Echteld, M., Block, L. van den, Donker, G., Deliens, L. & Onwuteaka-Philipsen, B. (2010). Transitions between care settings in the end of life in the Netherlands: results from a nationwide study. Palliative Medicine, 24(2), 166–174.CrossRef Abarshi, E., Echteld, M., Block, L. van den, Donker, G., Deliens, L. & Onwuteaka-Philipsen, B. (2010). Transitions between care settings in the end of life in the Netherlands: results from a nationwide study. Palliative Medicine, 24(2), 166–174.CrossRef
go back to reference Akker, P. van den, & Luijkx, K. (2005). Waar wilt u doodgaan? Keuzen en overwegingen. Tilburg: IVA. Akker, P. van den, & Luijkx, K. (2005). Waar wilt u doodgaan? Keuzen en overwegingen. Tilburg: IVA.
go back to reference Evans, N., Roeline, H., Pasman, W., Donker, G.E., Deliens, L., Block, L. van den, e.a. (2014). End of life care in general practice: a cross section retrospective survey of ‘cancer’, ‘organ failure’ and ‘old age/dementia patients’. Palliative Medicine, 26, 965–975.CrossRef Evans, N., Roeline, H., Pasman, W., Donker, G.E., Deliens, L., Block, L. van den, e.a. (2014). End of life care in general practice: a cross section retrospective survey of ‘cancer’, ‘organ failure’ and ‘old age/dementia patients’. Palliative Medicine, 26, 965–975.CrossRef
go back to reference Graeff, A. de, Bommel, J.M.P. van, Deijck, R.H.P.D. van, Eynden, B.R.L.C. van den, Krol, R.J.A., Oldenmenger, W.H., e.a. (red.) (2010). Palliatieve zorg. Richtlijnen voor de praktijk. Utrecht: Vereniging van Integrale Kankercentra. Graeff, A. de, Bommel, J.M.P. van, Deijck, R.H.P.D. van, Eynden, B.R.L.C. van den, Krol, R.J.A., Oldenmenger, W.H., e.a. (red.) (2010). Palliatieve zorg. Richtlijnen voor de praktijk. Utrecht: Vereniging van Integrale Kankercentra.
go back to reference Lynn, J. & Adamson, D.M. (2003). Living well at the end of life. Santa Monica: RAND. Lynn, J. & Adamson, D.M. (2003). Living well at the end of life. Santa Monica: RAND.
go back to reference Middelburg-Hebley, M., Galesloot, C. & Jansen-Segers, M. (2014). Palliatieve zorg in beeld. Utrecht: IKNL. Middelburg-Hebley, M., Galesloot, C. & Jansen-Segers, M. (2014). Palliatieve zorg in beeld. Utrecht: IKNL.
go back to reference Murray, S.A. & Boyd, K. (2010). Recognizing key transitions in the end of life care. British Medical Journal, 16, 341. Murray, S.A. & Boyd, K. (2010). Recognizing key transitions in the end of life care. British Medical Journal, 16, 341.
go back to reference Murray, S.A., Kendall, M., Boyd, K. & Sheik, A. (2005). Illness trajectories and palliative care. British Medical Journal, 330, 1007–1011.CrossRef Murray, S.A., Kendall, M., Boyd, K. & Sheik, A. (2005). Illness trajectories and palliative care. British Medical Journal, 330, 1007–1011.CrossRef
go back to reference Soest-Poortvliet, M. van, Steen, J. van der, Vet, H. de, Onwuteaka-Philipsen, B., Deliens, L. & Hertogh, C. (2013). Het plannen van zorg in de laatste levensfase bij dementie. Amsterdam: VUmc. Online beschikbaar op www.platformouderenzorg.nl. Soest-Poortvliet, M. van, Steen, J. van der, Vet, H. de, Onwuteaka-Philipsen, B., Deliens, L. & Hertogh, C. (2013). Het plannen van zorg in de laatste levensfase bij dementie. Amsterdam: VUmc. Online beschikbaar op www.​platformouderenz​org.​nl.
Metagegevens
Titel
12 Palliatieve zorg
Auteur
Marian Adriaansen
Copyright
2017
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-1487-4_28

Gerelateerde informatie