Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

12 Begrippen in de statistiek

Auteurs : Henk Vandenbroele, Marc Glorieux, Lieven De Maesschalck

Gepubliceerd in: Inleiding wetenschappelijk onderzoek voor het gezondheidsonderwijs

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Het is niet eenvoudig om de basisprincipes van de statistische verwerking kort, bondig en helder uiteen te zetten. Toch is statistiek van groot belang voor het beoordelen van kwantitatief wetenschappelijk onderzoek. Zonder statistiek is een kwantitatief model moeilijk denkbaar. Enig inzicht in de statistische methodiek is dan ook nodig om op een correcte manier een wetenschappelijk onderzoek te begrijpen en zeker om het te beoordelen. Maak van dit hoofdstuk dan ook een interactief gebeuren. Het is onnodig om formules en definities van buiten te leren. Gebruik het hoofdstuk, na het grondig te hebben doorgenomen, als naslagwerk om sommige begrippen die je in de wetenschappelijke literatuur tegenkomt, op te zoeken. Doe het telkens opnieuw om zo tot een beter inzicht te komen.
Het is belangrijk in te zien dat de statistiek bijna geen zekerheden kent in verband met verzamelde gegevens en resultaten. Een meetresultaat mag nooit gelezen worden als één exact getal. Het moet steeds begrepen worden als een zone rond dat getal. Dat geldt niet alleen voor gemiddelden van metingen, maar ook voor standaardafwijkingen, medianen, percentages enzovoort. De grootte van die zone hangt onder meer af van de grootte van de steekproef.
Statistici gaan er over het algemeen vanuit dat alles gelijk is, dat er geen verschil is. Met andere woorden: ze vertrekken vanuit de hypothese dat het verschil tussen bijvoorbeeld de effecten van verschillende behandelingen gelijk is aan nul. Vandaar de term nulhypothese. Heel hun redenering wordt opgebouwd vanuit deze ene basisaanname: er is geen verschil te zien. Pas wanneer ze door de observaties vanuit een steekproef moeten vaststellen dat hun nulhypothese onwaarschijnlijk is geworden, gaan ze het vertrekpunt (de nulhypothese) verwerpen. Onwaarschijnlijkheid heeft zelfs een specifieke waarde, met name 0,05 of 0,01. Met andere woorden: pas wanneer een statisticus vaststelt dat een reeks observaties vanuit zijn basisaanname maar met een kans van vijf op honderd (of één op honderd, afhankelijk van het belang van het verschil) voorkomt, gaat hij zijn basisaanname als onwaar beschouwen.
Dit hoofdstuk maakt een aantal keuzes. Wie verdere en diepgaande informatie wenst in verband met statistische toetsen dient de literatuurlijst te raadplegen.
Literatuur
go back to reference Billiet, J. (1995), Methoden van sociaal-wetenschappelijk onderzoek: Ontwerp en dataverzameling. Acco, Leuven. Billiet, J. (1995), Methoden van sociaal-wetenschappelijk onderzoek: Ontwerp en dataverzameling. Acco, Leuven.
go back to reference Buijs, A. (1989), Statistiek om mee te werken. Stenfert Kroese, Leiden/Antwerpen. Buijs, A. (1989), Statistiek om mee te werken. Stenfert Kroese, Leiden/Antwerpen.
go back to reference Dagnelie, P. (1992), Statistique théorique et appliquée. Tome 1: Les bases théoriques. 2nd edition. Les Presses Agronomiques de Gembloux, Gembloux. Dagnelie, P. (1992), Statistique théorique et appliquée. Tome 1: Les bases théoriques. 2nd edition. Les Presses Agronomiques de Gembloux, Gembloux.
go back to reference Dagnelie, P. (1997), Théorie et méthodes statistiques. Tome 2: Applications agronomiques. 2nd edition. Les Presses Agronomiques de Gembloux, Gembloux. Dagnelie, P. (1997), Théorie et méthodes statistiques. Tome 2: Applications agronomiques. 2nd edition. Les Presses Agronomiques de Gembloux, Gembloux.
go back to reference Defloor, T., ‘Preventie van decubitus: Een creatieve verpleegkundige opdracht’. In: Ligament 21 (1990), nr. 5, pp. 175-181. Defloor, T., ‘Preventie van decubitus: Een creatieve verpleegkundige opdracht’. In: Ligament 21 (1990), nr. 5, pp. 175-181.
go back to reference Dehoucke, J., ‘Drukletsels (deel I): Prevalentie en etiologie’. In: Verpleegkunde en Gemeenschaps- zorg 48 (1992a), nr. 4, pp. 207-217. Dehoucke, J., ‘Drukletsels (deel I): Prevalentie en etiologie’. In: Verpleegkunde en Gemeenschaps- zorg 48 (1992a), nr. 4, pp. 207-217.
go back to reference Dehoucke, J., ‘Drukletsels (deel II): Preventie’. In: Verpleegkunde en Gemeenschapszorg 48 (1992b), nr. 5, pp. 284-294. Dehoucke, J., ‘Drukletsels (deel II): Preventie’. In: Verpleegkunde en Gemeenschapszorg 48 (1992b), nr. 5, pp. 284-294.
go back to reference Dooghe, G. & H. Vandenbroele (1997), Proeve van een afhankelijkheidsverzekering in België. Centrum voor Bevolking- en Gezinsstudie, Brussel. Dooghe, G. & H. Vandenbroele (1997), Proeve van een afhankelijkheidsverzekering in België. Centrum voor Bevolking- en Gezinsstudie, Brussel.
go back to reference Frederiks, C., Verpleegkundig onderzoek: Inleiding in methoden en technieken van onderzoek. Kavanah, Dwingeloo 1993. Frederiks, C., Verpleegkundig onderzoek: Inleiding in methoden en technieken van onderzoek. Kavanah, Dwingeloo 1993.
go back to reference Hays, W.L. (1973), Statistics for the social sciences. Holt, Rinehart & Winston, London. Hays, W.L. (1973), Statistics for the social sciences. Holt, Rinehart & Winston, London.
go back to reference Huizingen, E. (1991), Inleiding SPSS/PC + 4.0 en data entry. Addison-Wesley, Amsterdam. Huizingen, E. (1991), Inleiding SPSS/PC + 4.0 en data entry. Addison-Wesley, Amsterdam.
go back to reference Huizingen, E. (1995), Inleiding SPSS voor Windows. Academic Service, Schoonhoven. Huizingen, E. (1995), Inleiding SPSS voor Windows. Academic Service, Schoonhoven.
go back to reference Katz, S., A.B. Ford, R.W. Moskowitz, B.A. Jakson, M.W. Jaffe & M.A. Cleveland, ‘Studies of illness in the aged. The index of ADL: A standardized measure of biological and psychosocial function’. In: JAMA 185 (1963), pp. 914-919. CrossRefPubMed Katz, S., A.B. Ford, R.W. Moskowitz, B.A. Jakson, M.W. Jaffe & M.A. Cleveland, ‘Studies of illness in the aged. The index of ADL: A standardized measure of biological and psychosocial function’. In: JAMA 185 (1963), pp. 914-919. CrossRefPubMed
go back to reference Moens, G. & P. Hooft (1997), Inleiding tot de medische statistiek. 4th edition. Acco, Leuven. Moens, G. & P. Hooft (1997), Inleiding tot de medische statistiek. 4th edition. Acco, Leuven.
go back to reference Norton, D., ‘Calculating the risk: Reflections on the Norton scale’. In: Decubitus 2 (1989), nr. 3, pp. 24-31. PubMed Norton, D., ‘Calculating the risk: Reflections on the Norton scale’. In: Decubitus 2 (1989), nr. 3, pp. 24-31. PubMed
go back to reference Rasch, D., M.L. Tiku & D. Sumpf (1994), Elsevier’s dictionary of biometry: In English, French, Spanish, Dutch, German, Italian and Russian. Elsevier, Amsterdam. Rasch, D., M.L. Tiku & D. Sumpf (1994), Elsevier’s dictionary of biometry: In English, French, Spanish, Dutch, German, Italian and Russian. Elsevier, Amsterdam.
go back to reference Schreuder, F. (1992), SPSS/PC+ tables. Academic Service, Schoonhoven. Schreuder, F. (1992), SPSS/PC+ tables. Academic Service, Schoonhoven.
go back to reference Siegel, S. & N.J. Castellan (1988), Nonparametric statistics for the behavioral sciences. 2nd edition. McGraw-Hill, New York. Siegel, S. & N.J. Castellan (1988), Nonparametric statistics for the behavioral sciences. 2nd edition. McGraw-Hill, New York.
go back to reference Slotboom, A. (1996), Statistiek in woorden: Een gebruikersvriendelijke beschrijving van de meest voorkomende statistische termen en technieken. Wolters-Noordhoff, Groningen. Slotboom, A. (1996), Statistiek in woorden: Een gebruikersvriendelijke beschrijving van de meest voorkomende statistische termen en technieken. Wolters-Noordhoff, Groningen.
go back to reference Tromp, J. (1989), De aanpak van onderzoek. Bohn Stafleu Van Loghum, Houten/Diegem. CrossRef Tromp, J. (1989), De aanpak van onderzoek. Bohn Stafleu Van Loghum, Houten/Diegem. CrossRef
go back to reference Vandenbroele, H., G. T’Siobbel, L. Geys & H. van Loon (1994), Decubitus in de thuisverpleging: Het risico en de screening. Nationale Federatie van Wit-Gele-Kruisverenigingen, Brussel. Vandenbroele, H., G. T’Siobbel, L. Geys & H. van Loon (1994), Decubitus in de thuisverpleging: Het risico en de screening. Nationale Federatie van Wit-Gele-Kruisverenigingen, Brussel.
go back to reference Wonnacott, R.J. & T.H. Wonnacott (1985), Introductory statistics. 4th edition. John Wiley, New York. Wonnacott, R.J. & T.H. Wonnacott (1985), Introductory statistics. 4th edition. John Wiley, New York.
go back to reference Wijvekate (1992), M.L., Onderzoeksmethoden. Het Spectrum, Utrecht. Wijvekate (1992), M.L., Onderzoeksmethoden. Het Spectrum, Utrecht.
Metagegevens
Titel
12 Begrippen in de statistiek
Auteurs
Henk Vandenbroele
Marc Glorieux
Lieven De Maesschalck
Copyright
2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-1276-4_12